خانبابا مشار

25

مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى از آغاز چاپ تاكنون ( فارسي )

بسيار زيادى از حكاياتى كه آن مرحوم در كتب مختلفهء خود جمع كرده است راجع به اين موضوعست . در طهران نيز مدتى بود كه انجمنى از معتقدين و عاملين به اين طريقه موسوم به ( انجمن معرفة الروح تجربتى - ايران ) تشكيل يافته كه آن مرحوم رئيس آن انجمن يا عضو مهم آن بوده است . چون بواسطهء كثرت مشاغل آن مرحوم و عدم فرصت كافى براى مراجعهء دقيق يك‌يك از حكاياتى كه در تأليفات خود جمع كرده بوده و مخصوصا بواسطهء اينكه قصد عمدهء وى تدوين تاريخ نبوده است بلكه جمع‌آورى حكايات و قصص متفرقه مشهور در افواه بوده بعضى اشتباهات تاريخى در بعضى حكاياتى كه آن مرحوم جمع‌آورى نموده گاهگاه روى داده است . . . مرحوم اعلم الدوله كه زبان فرانسه را به خوبى مىدانست و به‌سلامت مىنوشت به اين زبان نيز مقالات و رسالاتى نوشته كه از آن جمله ترجمه‌ايست بفرانسه از بعضى داستانهاى شيرين شعراى فارسى زبان مخصوصا نظامى و امير - خسرو دهلوى و جامى كه چندين بار در پاريس بطبع رسيده و مورد توجه قرار گرفته است . بارى آن مرحوم در صبح روز دوشنبه 7 فروردين 1363 ق در هشتاد و هفت‌سالگى در طهران وفايت يافت و بوفات او يكى از اخيار نوع بشر و يكى از حاذق‌ترين اطباى عصر حاضر و يكى از بهترين نويسندگان و مؤلفين ايران در عصر حاضر از ميان رفت كه فى الواقع نظيرى براى او در جامعيت انواع اين فضائل در عمر ما كمتر كسى سراغ دارد . ( مجلهء يادگار سال 3 شمارهء 5 ص 45 بقلم مرحوم ميرزا محمد خان قزوينى ) .